Bademcikler boğazın iki yanında görülen, geniz eti ise burnun arkasında yer alan lenfoid dokulardır. Çocukluk döneminde bağışıklık sisteminin bir parçası olarak görev yaparlar. Enfeksiyon geçirdiklerinde veya aşırı büyüdüklerinde solunum, uyku, yutma ve kulak sağlığıyla ilgili sorunlara yol açabilirler.
Her büyük bademcik veya geniz eti ameliyat gerektirmez. Çocuğun gece solunumu, enfeksiyon sıklığı, işitmesi, büyüme-gelişmesi ve günlük yaşamı birlikte değerlendirilir.
Öne çıkan bilgiler
- ✓Bademcik ve geniz eti bağışıklık sisteminin parçalarıdır.
- ✓Büyüklükleri solunum ve uyku sorunlarına yol açabilir.
- ✓Ameliyat kararı yalnızca büyüklüğe değil, oluşturduğu soruna göre verilir.
Bademcik ve geniz eti ne işe yarar?
Bu dokular ağız ve burundan giren mikroorganizmaları tanıyan bağışıklık halkasının parçalarıdır. Çocuklukta daha aktiftirler ve yaşla birlikte küçülme eğilimi gösterebilirler.
Tekrarlayan enfeksiyonlar bademciklerde şişlik, kızarıklık ve ağrıya neden olabilir. Geniz eti ağızdan görülmez; büyüdüğünde burun arkasındaki hava yolunu ve östaki tüplerinin çevresini etkileyebilir.
Büyüme hangi belirtilere yol açar?
Geniz eti büyümesinde sürekli ağızdan nefes alma, burun tıkanıklığı, genizden konuşma, horlama ve huzursuz uyku görülebilir. Bademciklerin çok büyük olması yutma güçlüğü ve uykuda solunum bozukluğuna katkıda bulunabilir.
Uykuda nefes duraklamaları, terleme, sık uyanma, sabah zor kalkma, gündüz dikkat sorunları veya aşırı hareketlilik varsa uyku ile ilişkili solunum bozukluğu açısından değerlendirme önemlidir.
- Ağızdan nefes alma
- Horlama ve huzursuz uyku
- Uykuda nefes duraklaması
- Sık kulak enfeksiyonu veya işitme azalması
- Tekrarlayan boğaz enfeksiyonları
Kulak sağlığı ve işitmeyle ilişkisi
Geniz eti, orta kulağın havalanmasını sağlayan östaki tüplerinin açıldığı bölgeye yakındır. Büyümüş veya sık enfekte olan geniz eti, orta kulakta sıvı birikmesine ve geçici işitme azalmasına katkıda bulunabilir.
Özellikle konuşma gelişimi dönemindeki çocuklarda işitme değişiklikleri önemlidir. Sık televizyon sesini açma, seslenince dönmeme veya okul performansında değişiklik fark edilirse işitme testi gerekebilir.
Tanı ve takip nasıl yapılır?
Muayenede bademciklerin büyüklüğü, enfeksiyon bulguları, çene-yüz gelişimi, burun solunumu ve kulaklar değerlendirilir. Geniz eti gerektiğinde esnek endoskopi veya uygun görüntüleme yöntemleriyle incelenebilir.
Uyku apnesi şüphesinde aileden uyku gözlemleri istenir; seçilmiş durumlarda uyku testi planlanabilir. Enfeksiyon sayısının tarihleri ve tedavileriyle kaydedilmesi cerrahi kararında yardımcıdır.
Ameliyat ne zaman gündeme gelir?
Tekrarlayan ve belgelenmiş bademcik enfeksiyonları, uykuda solunum bozukluğu, belirgin yutma güçlüğü veya geniz etine bağlı orta kulak sorunları cerrahi değerlendirme nedenleri arasındadır. Karar her çocuk için ayrı verilir.
Bademcik ve geniz eti ameliyatları genel anestezi altında yapılır. Ameliyatın olası yararları, kanama ve anestezi gibi riskler ile ameliyat sonrası bakım aileyle ayrıntılı biçimde konuşulmalıdır.
Bademcik ve Geniz Eti hakkında merak edilenler
Bademcik ve geniz eti alınırsa bağışıklık zayıflar mı?+
Bu dokular bağışıklık sisteminin parçalarıdır; ancak vücutta aynı görevi sürdüren çok sayıda başka lenfoid doku bulunur. Cerrahi yalnızca fayda-risk değerlendirmesi uygun olduğunda önerilir.
Horlama ameliyat gerektiği anlamına gelir mi?+
Hayır. Horlamanın sıklığı, uykuda nefes durması, gündüz belirtileri ve muayene bulguları birlikte değerlendirilir.
Geniz eti tekrar büyür mü?+
Nadir de olsa kalan doku büyüyebilir. Yaş, alerji ve ameliyat sırasındaki anatomik koşullar bu olasılığı etkileyebilir.
İçerik Op. Dr. Emre Erkilet tarafından, aşağıdaki sağlık kaynakları dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Op. Dr. Emre Erkilet
Kulak Burun Boğaz uzmanı. 2001 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu; 2021 yılından bu yana Denizli’deki özel muayenehanesinde hasta kabul ediyor.
Özgeçmişi inceleyin →