Sinüsler, yüz kemikleri içinde yer alan ve burun boşluğuna açılan hava dolu boşluklardır. Sinüsleri ve burun içini döşeyen mukozanın iltihaplanması rinosinüzit olarak adlandırılır. Günlük kullanımda bu durum çoğunlukla sinüzit diye bilinir.
Burun tıkanıklığı, geniz akıntısı, yüzde basınç ve koku almada azalma sık belirtilerdir. Ancak migren, diş sorunları ve alerjik rinit gibi durumlar benzer yakınmalara yol açabilir. Doğru tanı, gereksiz ilaç kullanımını önlemek ve uygun tedaviyi planlamak açısından önemlidir.
Öne çıkan bilgiler
- ✓Sinüzit, burun ve sinüs mukozasının iltihabi durumudur.
- ✓Belirtilerin süresi akut ve kronik ayrımında önemlidir.
- ✓Her yüz ağrısı veya renkli akıntı tek başına sinüzit anlamına gelmez.
Akut ve kronik sinüzit arasındaki fark
Akut sinüzit çoğunlukla viral bir üst solunum yolu enfeksiyonunun ardından gelişir ve sınırlı sürede iyileşir. Belirtilerin beklenenden uzun sürmesi, düzelirken tekrar kötüleşmesi veya şiddetli seyretmesi bakteriyel enfeksiyon olasılığını düşündürebilir.
Kronik rinosinüzitte burun tıkanıklığı veya akıntıya; yüz basıncı ve koku azalması gibi bulgulardan biri eşlik eder ve yakınmalar 12 haftadan uzun sürer. Kronik hastalık yalnızca uzamış bir enfeksiyon değildir; alerji, polip, yapısal darlık ve çevresel etkenler rol oynayabilir.
Sinüzitin sık görülen belirtileri
Burun tıkanıklığı, öne veya genze doğru akıntı, yüzde dolgunluk-basınç hissi ve koku almada azalma temel belirtilerdir. Öksürük, ağız kokusu, diş ağrısı ve yorgunluk eşlik edebilir.
Akıntının rengi tek başına bakteriyel enfeksiyon kanıtı değildir. Şikâyetlerin süresi, seyri, muayene bulguları ve risk faktörleri birlikte değerlendirilir.
- Burun tıkanıklığı
- Geniz akıntısı
- Yüzde basınç veya dolgunluk
- Koku duyusunda azalma
- Öksürük ve boğaz temizleme ihtiyacı
KBB muayenesinde neler yapılır?
Hekim yakınmaların ne zaman başladığını, ne kadar sürdüğünü, alerji ve astım öyküsünü, sigara maruziyetini ve daha önce kullanılan tedavileri sorar. Burun muayenesi, mukozal şişlik, akıntı, polip ve yapısal darlıklar hakkında bilgi verir.
Endoskopik muayene gerekli görüldüğünde burun ve sinüs çıkış bölgelerinin ayrıntılı değerlendirilmesini sağlar. Bilgisayarlı tomografi, özellikle kronik veya tekrarlayan durumlarda ve cerrahi planlamada kullanılabilir; her akut yakınmada rutin değildir.
Sinüzit tedavisi nasıl planlanır?
Tedavi sinüzitin süresine, nedenine ve şiddetine göre değişir. Burun yıkama, uygun burun spreyleri, alerji kontrolü ve çevresel tetikleyicilerden kaçınma planın parçası olabilir. Antibiyotik her sinüzitte gerekli değildir ve hekim değerlendirmesi olmadan kullanılmamalıdır.
Kronik yakınmalar uygun medikal tedaviye rağmen sürüyorsa, polip veya sinüs drenajını bozan anatomik darlık varsa endoskopik sinüs cerrahisi gündeme gelebilir. Cerrahi kararı belirtiler, endoskopi ve görüntüleme birlikte değerlendirilerek verilir.
Hangi belirtilerde gecikmeden değerlendirme gerekir?
Göz çevresinde belirgin şişlik, görme değişikliği, çok şiddetli baş ağrısı, ense sertliği, bilinç bulanıklığı, yüksek ateş veya hızla kötüleşen tek taraflı yakınmalar acil değerlendirme gerektirebilir.
Tek taraflı ve uzun süren kanlı akıntı, yüz uyuşması ya da açıklanamayan koku kaybı da KBB muayenesini geciktirmemeyi gerektirir. Bu bulgular nadir olsa da farklı hastalıkların dışlanması önemlidir.
Sinüzit hakkında merak edilenler
Sinüzit bulaşıcı mıdır?+
Sinüzitin kendisi her zaman bulaşıcı değildir. Akut sinüziti başlatan viral üst solunum yolu enfeksiyonu bulaşıcı olabilir.
Her sinüzitte antibiyotik gerekir mi?+
Hayır. Akut vakaların önemli bölümü viraldir. Antibiyotik kararı belirtilerin süresi, şiddeti ve muayene bulgularına göre hekim tarafından verilmelidir.
Kronik sinüzit ameliyatla tamamen geçer mi?+
Cerrahi uygun hastalarda sinüslerin havalanmasını ve tedavilerin etkinliğini artırabilir; ancak alerji ve mukozal hastalıkların takibi devam edebilir. Sonuç kişisel faktörlere göre değişir.
İçerik Op. Dr. Emre Erkilet tarafından, aşağıdaki sağlık kaynakları dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Op. Dr. Emre Erkilet
Kulak Burun Boğaz uzmanı. 2001 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu; 2021 yılından bu yana Denizli’deki özel muayenehanesinde hasta kabul ediyor.
Özgeçmişi inceleyin →